Poltergeist

Na pewno każdy fan 'Harry'ego Pottera" zna Irytka Poltergeista - złośliwego ducha, mieszkańca Hogwartu. Przyznam szczerze, że w trakcie lektury byłam święcie przekonana, że to przypadkowe imię i nazwisko. Jak się okazało, byłam w błędzie.
 Poltergeist to termin niemiecki określający dosłownie ducha, który powoduje hałas, stukanie lub klekotanie. Do niemieckiej literatury wprowadził to słowo Marcin Luter, w innych językach przyjęło się w latach dwudziestych związku z rozgłosem, jaki zdobyła Eleonora Zugun - słynne ówczesne medium, którą prasa ochrzciła mianem "poltergeistówny".
 O duchach podobnych do Poltergeista mówiono od dawna, przypisywano im związek z czarownicami. I takie właśnie stanowisko objął Nathaniel Crouch: "I właśnie czarownice są po wielokroć przyczyną owych dziwacznych zjawisk, które dzieją się w domach nawiedzonych przez złe duchy".
 Klasycy demonologii szesnastego i siedemnastego stulecia donoszą o pewnych zjawiskach typowych dla sposobów, w jakie obwieszczał swą obecność Poltergeist, przypisując je działaniom demonów.
 Typowe zjawiska towarzyszące odwiedzinom Poltergeistów:
1. Hałasy albo kołatania w sufit i ściany bądź odgłosy kroków, których w żaden sposób nie da się wytłumaczyć przyczyną naturalną.
2.  Niekontrolowane przemieszczanie ( telekineza) się niewielkich przedmiotów w rodzaju naczyń, które czasami bywają potrzaskane w kawałki, niekiedy opadają łagodnie, zupełnie jakby nie obowiązywało ich prawo grawitacji; w innych przypadkach spontaniczne ruchy różnych urządzeń. Pod miano telekinezy można by też podciągnąć zjawisko przemieszczania się obiektów o dużej masie, takich jak stoły.
3. Znikanie drobnych przedmiotów, które następnie odnajdują się ukryte w różnych nieprzewidzianych miejscach.
4. Niekiedy również poważniejsze klęski w rodzaju pożaru.
W czasach bardziej odległych przypadki takie z reguły przypisywano czarom, później jednak, gdy łatwowierność ludzka przybrała inne formy, odpowiedzialnością za nie zaczęto obarczać Poltergeista - postać skądinąd równie mistyczną. Tam, gdzie przeprowadzono drobiazgowe śledztwo, okazywało się zazwyczaj, że przyczyną było niedbalstwo, samozapalenie się różnych substancji bądź podpalenie - nieumyślne albo wynikające z zemsty lub piromanii. Współcześni zwolennicy Poltergeistów utrzymują, że duch ten nie jest bezpośrednią przyczyną podobnych zdarzeń, jednak namawia do nich i towarzyszy ich sprawcom.
 Większość wyczynów przypisywanych Poltergeistowi z reguły wiązała się ściśle z jedna lub kilkoma osobami, często z dziećmi. Opisy ich zachowań wymieniają najczęściej takie same symptomy jak w przypadkach opętania. W sytuacjach, w których ponad wszelką wątpliwość dowiedziono oszustwa, odpowiedzialnymi za nie byli bądź umysłowo chorzy, bądź podstępne dzieci inspirowane niekiedy lekturą o podobnych zdarzeniach z przeszłości.
 Postępki Poltergeista nie są zazwyczaj ani złośliwe, ani niebezpieczne dla człowieka, mają one raczej charakter niewinnych figli i przypominają zachowania małych dzieci, które chcą zrobić na złość dorosłym. Dlatego też wielu badaczy przypisuje zdarzenia, odpowiedzialnością, za które obarczono Poltergeista oszustwu bądź naiwności świadków, najczęściej zaś obu tym przyczynom naraz.
 Opracowałam wg "Encyklopedii Czarów i Demonologi". Rosella Hopea Robbinsa.

Ania
7.08.2003, 19:11